Akciğere Göğüs Tüpü Neden Takılır?

Göğüs Tüpü, akciğerin çevresinde normalde bulunmaması gereken hava, kan, sıvı veya iltihap biriktiğinde bu materyali plevral boşluktan dışarı almak için takılır. Amaç yalnız sıvıyı boşaltmak değil; akciğer üzerindeki baskıyı azaltarak yeniden genişlemesini ve solunumun düzelmesini desteklemektir.

Göğüs Tüpü Nedir ve Ne İşe Yarar?

MedlinePlus, göğüs drenini göğüs duvarından kaburgaların arasına ve plevral boşluğa yerleştirilen esnek bir tüp olarak tanımlar. Tüp daha sonra bir toplama sistemine bağlanır; hava veya sıvı göğüs boşluğundan dışarı alınırken geri kaçışın önlenmesine yardımcı olunur. Gerektiğinde sisteme kontrollü emme de uygulanabilir.

Buradaki önemli ayrım, tüpün “akciğerin içine” sokulmamasıdır. North Tees and Hartlepool NHS hasta bilgilendirmesi bunu açık biçimde belirtir: dren, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki plevral alana yerleştirilir. Sorun bu boşlukta biriken hava veya sıvının akciğeri dışarıdan sıkıştırmasıdır.

Göğüs Tüpü Hangi Durumlarda Takılır?

Cambridge University Hospitals ve Guy’s and St Thomas’ NHS, göğüs dreninin üç temel plevral problemde kullanıldığını belirtir: pnömotoraks, plevral efüzyon ve ampiyem. MedlinePlus buna hemotoraksı, göğüs travmasını ve göğüs cerrahisi sonrasındaki hava veya sıvı birikimini de ekler.

Pnömotoraksta plevral boşluğa giren hava akciğerin kısmen veya tamamen sönmesine neden olabilir. MedlinePlus, semptomatik veya daha büyük pnömotorakslarda göğüs dreninin havayı dışarı alarak akciğerin yeniden genişlemesini sağlamak için kullanılabildiğini belirtir. Levent Alpay’ın pnömotoraks ve akciğer sönmesi sayfasında da toraks tüpünün su altı drenajına bağlanarak havayı sürekli tahliye ettiği açıklanır.

Hemotoraksta sorun hava değil, plevral boşlukta kan birikmesidir. MedlinePlus’a göre tüp, kanı ve eşlik eden havayı boşaltmak için kullanılabilir. Travmaya bağlı kan ve hava birlikte birikmişse hemo-pnömotoraks söz konusu olabilir ve drenaj aynı zamanda kanama miktarının izlenmesine de katkı sağlar.

Her Plevral Sıvı veya Hava Birikiminde Tüp Gerekir mi?

Hayır. Küçük ve klinik olarak stabil bazı pnömotorakslar gözlem veya farklı girişimlerle yönetilebilir. Plevral efüzyonda da ilk seçenek her zaman kalın bir göğüs dreni değildir; Guy’s and St Thomas’ NHS, bazı sıvı birikimlerinde torasentezle iğne veya ince kateter kullanılarak sıvının alınabildiğini belirtir.

Dren gereksinimi; birikimin türüne ve miktarına, hastanın nefes darlığına, akciğerin ne kadar sıkıştığına, enfeksiyon bulunup bulunmadığına ve birikimin tekrar etme olasılığına göre belirlenir. Örneğin ampiyemde enfekte sıvının yeterince boşaltılması gerekirken, büyük veya tekrarlayan plevral efüzyonlarda daha uzun süreli drenaj seçenekleri gündeme gelebilir.

Dren Takılmasına Nasıl Karar Verilir?

Karar yalnız belirtilere bakılarak verilmez. Akciğer grafisi, ultrasonografi veya toraks BT; plevral boşluktaki hava ya da sıvının miktarını ve yerini göstermeye yardımcı olur. Plevral sıvı söz konusuysa sıvının enfekte olup olmadığı veya başka bir hastalıkla ilişkisi, drenaj yönteminin seçimini değiştirebilir.

Göğüs travmalarında karar daha hızlı alınabilir. MedlinePlus, ciddi travma sonrası gelişen hemotoraksta tüp torakostominin kan ve havayı boşaltmak için kullanılabileceğini belirtir. Levent Alpay’ın göğüs travmaları ve acil cerrahi sayfasında da pnömotoraks ve hemotoraks, tüp torakostominin temel acil kullanım alanları arasında ele alınır.

Prof. Dr. Levent Alpay’ın Klinik Değerlendirmesi

Prof. Dr. Levent Alpay’ın pnömotoraks bilgilendirmesinde toraks tüpünün amacı, plevral boşlukta biriken havayı sürekli tahliye ederek akciğerin yeniden genişlemesini sağlamaktır. Prof. Dr. Levent Alpay’a göre, yalnız havayı veya sıvıyı boşaltmak yeterli bir değerlendirme değildir; birikimin neden oluştuğu ve tekrar etme olasılığı da araştırılmalıdır. Bu ayrım özellikle tekrarlayan pnömotoraksta önemlidir. Aynı sayfada, devam eden hava kaçağı veya tekrarlayan akciğer sönmesinde VATS gibi cerrahi seçeneklerin gündeme gelebileceği belirtilir. Göğüs travması bilgilendirmesinde ise tüp torakostomi, hem hava hem kan birikiminin hızlı biçimde tahliye edilmesi gereken tabloların temel girişimlerinden biri olarak ele alınır. Böylece dren, tek başına bir tanı değil; altta yatan probleme yönelik tedavinin bir parçasıdır.

Tanıdan Tüpün Çıkarılmasına Kadar Süreç Nasıl İlerler?

1. Sorunun belirlenmesi: Muayene ve görüntüleme ile plevral boşlukta hava, kan, sıvı veya iltihap olup olmadığı değerlendirilir.
2. Dren gereksiniminin kararı: Birikimin miktarı, hastanın solunumu, enfeksiyon veya travma varlığı ve altta yatan neden birlikte değerlendirilir.
3. Yerleştirme: Uygun bölgede lokal anestezi uygulanır; tüp kaburgalar arasından plevral boşluğa ilerletilip kapalı drenaj sistemine bağlanır.
4. Takip: Solunum durumu, hava kaçağı ve drenaj miktarı izlenir. Gerektiğinde kontrol grafileriyle akciğerin yeniden genişlemesi değerlendirilir.
5. Çıkarma: Hava veya sıvı birikiminin yeterince düzeldiği ve tüpe ihtiyaç kalmadığı görüldüğünde dren çıkarılır.
6. Nedenin tedavisi: Tekrarlayan pnömotoraks, devam eden hava kaçağı, enfeksiyon veya başka bir plevral hastalık varsa asıl nedene yönelik ek tedavi planlanır.

Prof. Dr. Levent Alpay’a göre, tüpün takılması tedavinin başlangıç basamaklarından biri olabilir; özellikle tekrarlayan veya drenaja rağmen düzelmeyen pnömotoraksta asıl sorun hava kaçağının kaynağıdır. Bu nedenle tüpün ne zaman çıkarılacağı kadar neden takıldığı ve altta yatan problemin devam edip etmediği de önem taşır.

Sıkça Sorulan Sorular

Göğüs dreni akciğerin içine mi takılır?

Hayır. Tüp, akciğer dokusunun içine değil, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşluğa yerleştirilir. Hava veya sıvı bu boşluktan dışarı alınır.

Akciğer sönmesinde neden tüp takılır?

Pnömotoraksta plevral boşlukta biriken hava akciğerin genişlemesini engeller. Tüp bu havayı dışarı alarak akciğerin tekrar genişlemesine yardımcı olur.

Akciğerde sıvı varsa mutlaka tüp takılır mı?

Hayır. Sıvının miktarı, nedeni, enfekte olup olmaması ve hastanın nefes durumu tedaviyi belirler. Bazı plevral efüzyonlarda torasentez yeterli olabilirken, ampiyem veya devam eden büyük sıvı birikimlerinde dren gerekebilir.

Göğüs dreni ameliyattan sonra neden bırakılır?

Göğüs cerrahisinden sonra plevral boşlukta hava, kan veya sıvı birikebilir. Dren bunların dışarı alınmasını sağlar ve akciğerin yeniden genişlemesini destekler.

Göğüs dreni ne zaman çıkarılır?

Tüpün çıkarılması yalnız geçen gün sayısına göre belirlenmez. Hava kaçağının durması, sıvı drenajının yeterince azalması ve akciğerin görüntülemede uygun biçimde genişlemesi birlikte değerlendirilir.