3. Evre Kanser Metastaz Yapar mı?

3. evre kanser bölgesel olarak yayılmış olabilir; ancak “metastaz” sözcüğü uzak organ yayılımı anlamında kullanılıyorsa önemli bir ayrım vardır. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde evre III hastalık M0’dır. Beyin, kemik, karaciğer veya adrenal bez gibi uzak organa yayılım oluştuğunda hastalık artık evre 4 olarak sınıflandırılır.

3. Evre Kanser Metastaz Sayılır mı?

Günlük dilde lenf düğümüne yayılım da metastaz olarak adlandırılabilir. Ancak TNM evrelemesinde bölgesel lenf düğümleri N kategorisinde, uzak organ yayılımı ise M kategorisinde değerlendirilir. Bu ayrım tedavi ve prognoz açısından önemlidir.

NCI’nin küçük hücreli olmayan akciğer kanseri evrelemesinde IIIA, IIIB ve IIIC hastalıklar M0 olarak tanımlanır. Yani tümör göğüs içinde ilerlemiş veya mediastinal lenf düğümlerine yayılmış olabilir; buna rağmen uzak organ metastazı bulunmaz.

3. Evre Kanser Daha Sonra Uzak Metastaz Yapabilir mi?

Evet. Başlangıçta evre III olarak tanı alan bir hastalık daha sonra kan veya lenf dolaşımı yoluyla uzak organlara yayılabilir. NCI, metastazın kanser hücrelerinin primer tümörden ayrılıp lenf veya kan damarlarına girmesi ve başka dokularda yeni tümör oluşturmasıyla geliştiğini belirtmektedir.

Akciğer kökenli tümörlerde NCI’nin sık uzak metastaz bölgeleri arasında adrenal bez, kemik, beyin, karaciğer ve diğer akciğer yer almaktadır. Uzak metastaz saptandığı anda tedavi planı mevcut yeni hastalık durumuna göre yeniden değerlendirilir.

Lenf Düğümü Yayılımı ile Uzak Metastaz Arasındaki Fark Nedir?

Bu nedenle hastaya “lenf bezine sıçradı” denmesi ile “beyne metastaz yaptı” denmesi aynı evreleme sonucunu doğurmaz. Mediastinal lenf düğümü tutulumu bazı hastalarda hâlâ küratif amaçlı evre III tedavisine uygun olabilir.

Prof. Dr. Levent Alpay’ın Klinik Değerlendirmesi

Evre III hastalıkta en önemli noktalardan biri, bölgesel lenf düğümü yayılımıyla uzak metastazı birbirinden ayırmaktır. Göğüs cerrahisi açısından mediastinal lenf düğümlerinin sayısı, hangi istasyonların tutulduğu ve tümörün çıkarılabilirliği tedavi planını belirler. Uzak metastaz saptandığında ise cerrahi merkezli lokal yaklaşımın yeri değişir ve sistemik tedavi ön plana çıkar.

Evreleme Sürecinde Hasta Yolculuğu

1. Toraks BT ile primer tümör ve göğüs içi lenf düğümleri değerlendirilir.
2. PET-BT ile uzak metabolik aktif odaklar araştırılır.
3. Gerekli hastalarda beyin MR yapılır.
4. Mediastinal lenf düğümleri EBUS veya mediastinoskopiyle doğrulanabilir.
5. Uzak metastaz yoksa evre III tedavi planı oluşturulur; uzak metastaz saptanırsa evreleme ve tedavi yeniden düzenlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

3. evrede lenf bezine sıçrama olabilir mi?

Evet. Bölgesel lenf düğümü tutulumu evre III hastalığın bir parçası olabilir.

Beyne sıçrarsa hâlâ 3. evre midir?

Hayır. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserinde beyin uzak organ olduğu için M1 hastalık ve evre 4 olarak sınıflandırılır.

Kemik metastazı 3. evrede olur mu?

Kemik uzak metastaz bölgesidir. Saptandığında hastalık evre 4 kapsamına girer.

3. evre zamanla 4. evreye geçebilir mi?

Evet. Uzak metastaz gelişirse hastalık yeni bulgulara göre evre 4 olarak değerlendirilir.

PET-BT metastazı kesin gösterir mi?

Her zaman değil. Enfeksiyon ve inflamasyon da aktif olabilir; kritik odaklarda biyopsi gerekebilir.

Evre III hastalık bölgesel olarak ileri olabilir; fakat uzak organ metastazı saptandığında evreleme artık farklıdır.