Göğüs Cerrahisi Uzmanı | Prof. Dr. Levent Alpay

Türkçe TR
  • Türkçe
  • English
  • Русский
  • العربية
    • Online Randevu Al
    Mezotelyoma (Akciğer Zarı Kanseri)
    Ana Sayfa / Hizmetler

    Mezotelyoma (Akciğer Zarı Kanseri)

    Son Güncelleme: 14 Mart 2026
    İçindekiler

    Mezotelyoma, vücudun iç organlarını saran ince zar tabakasından kaynaklanan, oldukça agresif seyirli ve nadir görülen bir kanser türüdür.

    En sık görüldüğü bölge akciğerleri çevreleyen plevra zarı olduğu için tıbbi literatürde “malign plevral mezotelyoma” olarak da adlandırılır.

    Genellikle sinsi bir ilerleme gösteren bu hastalık, ortaya çıkış nedenleri bakımından doğrudan çevresel ve endüstriyel faktörlerle ilişkilendirilen en somut kanser örneklerinden biridir.

    Modern tıp teknolojileri ve cerrahi yöntemlerdeki gelişmeler sayesinde, erken teşhis edilen vakalarda yaşam kalitesini artırıcı multimodal tedavi yaklaşımları başarıyla uygulanabilmektedir.

    Mezotelyoma Nedir? Akciğer Zarı Kanseri Hakkında Bilmeniz Gerekenler

    Mezotelyoma, akciğerin kendisinden değil, akciğeri bir kılıf gibi saran ve göğüs boşluğunu döşeyen “plevra” adı verilen zar tabakasındaki hücrelerden köken alır.

    Bu hastalık, tipik akciğer kanserlerinden farklı olarak, akciğer dokusu içinde bir kitle oluşturmaktan ziyade zar üzerinde bir kalınlaşma ve zırh gibi akciğeri hapsetme eğilimi gösterir.

    Hücrelerin kontrolsüzce çoğalması sonucu akciğer zarları arasında sıvı birikmesi (plevral efüzyon) en temel klinik özelliklerinden biridir.

    Hastalık genellikle tek taraflı başlar ancak tedavi edilmediğinde göğüs duvarına, diyaframa ve karşı akciğere yayılma potansiyeline sahiptir.

    Mezotelyoma Neden Olur? Asbest Maruziyeti ve Risk Faktörleri

    Mezotelyoma vakalarının yaklaşık %80-%90 gibi çok büyük bir oranı, “asbest” adı verilen doğal bir mineral lifine maruz kalma sonucunda gelişir.

    Asbest lifleri solunum yoluyla akciğere girdiğinde, iğne benzeri yapıları nedeniyle dokulardan atılamaz ve plevra zarına yerleşerek yıllar süren bir kronik tahriş süreci başlatır.

    Bu tahriş, hücrelerin genetik yapısında bozulmalara yol açarak on yıllar sonra kanserleşmeyi tetiklemektedir.

    Çevresel ve Mesleki Asbest Teması

    Mesleki maruziyet, özellikle gemi yapımı, izolasyon, inşaat, otomotiv fren balatası üretimi ve tesisat işlerinde çalışan işçilerde sıkça görülür.

    Bu iş kollarında koruyucu ekipman olmadan çalışan bireyler, asbest liflerini yoğun şekilde solumaktadırlar.

    Bunun yanı sıra, asbestli ortamda çalışan işçilerin kıyafetlerine yapışan liflerin eve taşınması, aile üyelerinde de “ikincil maruziyet” riskini doğurmaktadır.

    Hastalığın en karakteristik özelliği, asbestle ilk temasın üzerinden 20 ile 50 yıl gibi uzun bir süre geçtikten sonra ortaya çıkmasıdır.

    Türkiye’de Mezotelyoma: Beyaz Toprak Etkisi

    Türkiye’de mezotelyoma, sanayi maruziyetinden ziyade “çevresel asbest” nedeniyle dünya ortalamasının üzerinde bir insidansa sahiptir.

    Özellikle İç ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki bazı köylerde, halkın “beyaz toprak” veya “ak toprak” olarak bildiği asbest içeren toprağın evlerin sıvanmasında, badana yapılmasında veya bebeklerde pudra olarak kullanılması ciddi bir risk faktörüdür.

    Eskişehir, Diyarbakır ve Kapadokya bölgelerinde bu durumun yol açtığı genetik yatkınlık ve çevresel etkileşimler bilimsel çalışmalara konu olmaktadır.

    Erionit adı verilen başka bir mineral türü de benzer şekilde Mezotelyoma oluşumuna sebebiyet verebilmektedir.

    Mezotelyoma Belirtileri Nelerdir?

    Hastalığın başlangıç evresinde belirtiler oldukça hafiftir ve genellikle soğuk algınlığı veya yorgunluk ile karıştırılabilir.

    Ancak akciğer zarları arasında sıvı birikmeye başladığında semptomlar daha belirgin ve rahatsız edici hale gelir:

    • Nefes Darlığı (Dispne): Biriken sıvının akciğeri sıkıştırması sonucu ortaya çıkan en yaygın belirtidir.
    • Geçmeyen Göğüs Ağrısı: Göğüs kafesinde hissedilen, zamanla sırt ve omuzlara yayılan künt veya batıcı ağrılar.
    • Kuru Öksürük: Akciğer zarlarındaki irritasyona bağlı olarak gelişen, balgamsız öksürük nöbetleri.
    • Açıklanamayan Kilo Kaybı: İştahsızlık ve metabolizmadaki değişimlere bağlı hızlı kilo verimi.
    • Ses Kısıklığı ve Yutma Güçlüğü: Tümörün göğüs boşluğundaki sinirlere veya yemek borusuna baskı yapması durumunda görülür.
    • Gece Terlemeleri ve Ateş: İltihabi sürece bağlı olarak vücut ısısındaki dalgalanmalar.

    Mezotelyoma Evreleri: Hastalık Nasıl İlerler?

    Mezotelyoma teşhisi konulduktan sonra yapılacak ilk iş, hastalığın vücuttaki yayılımını yani “evresini” belirlemektir.

    Evreleme, uygulanacak tedavi stratejisinin (cerrahi mi, kemoterapi mi?) seçilmesinde en belirleyici faktördür.

    • Evre 1: Tümör sadece akciğer zarı (plevra) ile sınırlıdır; akciğer dokusuna veya lenf bezlerine henüz sıçramamıştır. Bu evre, cerrahi başarı şansının en yüksek olduğu aşamadır.
    • Evre 2: Kanser, akciğer zarı dışına çıkarak akciğerin kendi dokusuna veya diyaframa (nefes kası) hafifçe yayılmaya başlamıştır.
    • Evre 3: Tümör artık göğüs duvarına, göğüs boşluğundaki lenf bezlerine veya kalbi çevreleyen zara (perikard) ulaşmıştır.
    • Evre 4: Kanser karşı akciğere, karın boşluğuna veya kemik gibi uzak organlara metastaz yapmıştır.

    Mezotelyoma Tanı ve Teşhis Yöntemleri

    Mezotelyoma tanısı koymak, hastalığın sinsi doğası ve diğer akciğer hastalıklarıyla benzer belirtiler göstermesi nedeniyle uzmanlık gerektiren bir süreçtir.

    Sadece fizik muayene yeterli olmaz; radyolojik ve patolojik incelemelerin bir arada kullanılması şarttır.

    Akciğer Grafisi ve Bilgisayarlı Tomografi (BT) Bulguları

    Tanı sürecinin ilk basamağı genellikle standart bir akciğer röntgenidir; burada genellikle akciğer zarları arasında sıvı birikimi (plevral efüzyon) izlenir.

    Ancak daha detaylı bir inceleme için Bilgisayarlı Tomografi (BT) gereklidir.

    BT incelemesinde akciğer zarındaki düzensiz kalınlaşmalar, zar üzerinde oluşan nodüler yapılar ve akciğerin hacim kaybetmesi gibi karakteristik “mezotelyoma işaretleri” aranır.

    PET-BT ile Metastaz Değerlendirmesi

    PET-BT, vücuda verilen radyoaktif işaretlenmiş şekerin kanserli dokular tarafından tutulmasını izleyen gelişmiş bir görüntüleme yöntemidir.

    Mezotelyomanın ne kadar agresif olduğunu anlamak ve vücudun başka bir yerine (kemik, karaciğer vb.) yayılıp yayılmadığını saptamak için bu yöntemden yararlanılır.

    Ayrıca tedavi sonrası yanıtın değerlendirilmesinde de PET-BT kritik bir rol oynar.

    Plevral Sıvı Analizi ve Torakoskopik (VATS) Biyopsi

    Kesin tanı ancak doku örneği (biyopsi) ile konulabilir.

    Genellikle ilk adım olarak akciğer zarları arasındaki sıvıdan bir iğne yardımıyla örnek alınır (torasentez).

    Ancak sadece sıvı analizi bazen yanıltıcı olabilir; bu nedenle en güvenilir yöntem “Kapalı Akciğer Zarı Biyopsisi” yani VATS yöntemidir.

    VATS işleminde küçük bir kamera ile göğüs kafesine girilir; doğrudan gözlemlenen şüpheli alanlardan yeterli büyüklükte parçalar alınarak patolojik incelemeye gönderilir.

    Prof. Dr. Levent Alpay: Mezotelyoma şüphesinde biyopsi sadece “kanser var mı?” sorusuna yanıt aramaz; aynı zamanda tümörün alt tipini (epitelioid, sarkomatoid veya mikst) belirler. Bu alt tip bilgisi, hastanın kemoterapiye ne kadar yanıt vereceğini ve yaşam süresi beklentisini belirleyen en önemli genetik anahtardır.

    Mezotelyoma Tedavi Yöntemleri

    Mezotelyoma, tedavisi oldukça karmaşık olan ve tek bir yöntem yerine genellikle birden fazla disiplinin (cerrahi, onkoloji, radyoterapi) bir arada çalıştığı bir süreç gerektirir.

    Tedavi planı hazırlanırken hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve hastalığın evresi en ince ayrıntısına kadar değerlendirilir.

    Multimodal Tedavi Yaklaşımı

    Günümüzde mezotelyoma tedavisinde altın standart “multimodal” yani çok yönlü tedavi yaklaşımıdır.

    Bu yaklaşımda cerrahi müdahale tek başına yeterli görülmez; operasyon öncesi veya sonrası kemoterapi ve radyoterapi ile desteklenerek tümör hücrelerinin tamamen kontrol altına alınması hedeflenir.

    Mezotelyoma Ameliyatı (EPP ve P/D Teknikleri)

    Cerrahi müdahale, tümörün tamamen temizlenmesi veya hastanın nefes darlığının giderilmesi amacıyla iki ana teknikle uygulanır:

    • Ekstraplevral Pnömonektomi (EPP): Oldukça agresif bir yöntemdir; hastalıklı akciğer, akciğer zarı, diyaframın yarısı ve kalp zarı bir bütün olarak çıkarılır. Sadece çok seçilmiş, genç ve rezervi yüksek hastalarda tercih edilir.
    • Plörektomi/Dekortikasyon (P/D): Akciğer dokusu korunarak sadece tümörle kaplı akciğer zarının soyulması işlemidir. Günümüzde akciğer fonksiyonlarını koruduğu için daha sık tercih edilen yöntemdir.

    Kemoterapi ve İmmünoterapi Seçenekleri

    Cerrahiye uygun olmayan vakalarda veya cerrahiye hazırlık aşamasında ilaç tedavileri devreye girer.

    Son yıllarda geliştirilen “İmmünoterapi” ilaçları, vücudun kendi bağışıklık sistemini kanser hücrelerine karşı savaşması için eğitir ve bazı mezotelyoma türlerinde umut verici sonuçlar sağlamaktadır.

    Radyoterapi ve Sıcak Kemoterapi (HITHOC) Uygulaması

    Radyoterapi, cerrahi sonrası kalan mikro hücreleri yok etmek veya ağrıyı dindirmek amacıyla kullanılır.

    Ayrıca cerrahi sırasında uygulanan HITHOC (Hipertermik İntraplevral Kemoterapi) yöntemiyle, ameliyat bitiminde göğüs boşluğuna 42°C sıcaklıkta kemoterapötik ilaçlar verilerek gözle görülmeyen hücrelerin doğrudan temizlenmesi amaçlanır.

    Mezotelyoma Tedavi Seçenekleri Karşılaştırma Tablosu

    Tedavi YöntemiAmacıUygulama Şekli
    P/D CerrahisiAkciğeri koruyarak zarı temizlemekBüyük ameliyat
    KemoterapiTümör hücrelerini küçültmekDamar yolu (İlaç)
    HITHOCKalan hücreleri sıcak ilaçla yok etmekAmeliyat sırasında
    İmmünoterapiBağışıklık sistemini tetiklemekPeriyodik dozlar

    Mezotelyoma Ameliyatı Sonrası Yaşam ve Takip

    Ameliyat sonrası süreç, hastanın solunum rehabilitasyonuna odaklandığı bir dönemdir.

    Hastalar taburcu olduktan sonra ilk 2 yıl boyunca 3 ayda bir; sonraki yıllarda ise 6 ayda bir Bilgisayarlı Tomografi ve kan tetkikleri ile yakından takip edilir.

    Vaka Deneyimi (Anonim):

    Asbest maruziyeti öyküsü olan 62 yaşındaki bir hastamız, şiddetli yan ağrısı ve nefes darlığı ile başvurdu. Yapılan VATS biyopsisinde Epitelioid tip mezotelyoma saptandı. Önce kemoterapi ile tümör küçültüldü, ardından P/D (Akciğer koruyucu zar soyma) ameliyatı yapıldı. Operasyon sırasında HITHOC (sıcak kemoterapi) uygulanan hasta, ameliyat sonrası 3. yılında olup kontrol takipleri stabil seyretmektedir.

    Prof. Dr. Levent Alpay: Mezotelyoma tedavisinde başarı, “kişiselleştirilmiş tedavi” planında saklıdır. Her hastanın tümör yapısı farklıdır; bu nedenle tek tip bir tedavi yerine hastanın genetik yapısına ve yaşam kalitesi beklentisine uygun kombinasyonlar seçilmelidir. Umudunuzu kaybetmeyin; yeni nesil immünoterapiler ve cerrahi teknolojiler bu hastalıkta çok daha güçlü sonuçlar almamızı sağlıyor.

    Mezotelyoma teşhisi veya şüphesiyle ilgili detaylı bir değerlendirme için uzman görüşüne başvurabilir, kliniğimizden randevu alabilirsiniz.

    Sıkça Sorulan Sorular

    Mezotelyoma Tamamen İyileşir mi?

    Mezotelyoma kronik ve ciddi bir hastalıktır; tıpta “tamamen iyileşme” yerine hastalığın baskılanması ve hastanın uzun yıllar kaliteli yaşam sürmesi (sağkalım) hedeflenir. Erken evrelerde bu hedefe ulaşma şansı çok daha yüksektir.

    Akciğer Zarında Sıvı Birikmesi Kansere İşaret mi?

    Her sıvı birikmesi kanser değildir; kalp yetmezliği, enfeksiyonlar veya verem de sıvı yapabilir. Ancak asbest öyküsü olanlarda sıvı birikmesi mezotelyoma açısından mutlaka ileri tetkik edilmelidir.

    Mezotelyoma Teşhisi Sonrası Yaşam Süresi Nedir?

    Yaşam süresi; hastalığın evresine, tümörün hücre tipine ve uygulanan tedavilere göre büyük değişkenlik gösterir. Modern tedavilerle bu süreler geçmişe oranla anlamlı ölçüde uzatılabilmektedir.

    Bilimsel Kaynakça

    Tıbbi olarak incelenmiştir. Sadece bilgilendirme amaçlıdır.

    Prof. Dr. Levent Alpay

    Prof. Dr. Levent Alpay

    Göğüs Cerrahisi Uzmanı olarak akciğer kanseri cerrahisi, robotik cerrahi ve minimal invaziv yöntemler konusunda bilimsel çalışmalarına ve klinik uygulamalarına Medicana Ataköy Hastanesi'nde devam etmektedir.